Warunki uzyskania obywatelstwa tureckiego: 2024

W ostatnich latach uzyskanie obywatelstwa tureckiego poprzez inwestycje stało się niezwykle popularnym tematem w świecie arabskim. W ciągu pięciu lat od uchwalenia stosownych przepisów w 2017 roku tysiące cudzoziemców — w większości z krajów arabskich — zdobyło obywatelstwo tureckie dzięki inwestycjom w Turcji.

Inwestycja nie jest jednak jedyną drogą do uzyskania obywatelstwa. Cudzoziemcy, którzy przez określony czas legalnie przebywali w Turcji i spełniają pozostałe wymagane warunki, również mogą ubiegać się o obywatelstwo tureckie — w ramach tzw. zwykłej procedury nabycia obywatelstwa z mocy prawa.

Po burzliwych wydarzeniach na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej, a zwłaszcza po Arabskiej Wiośnie, setki tysięcy Arabów zamieszkało w Turcji. Wielu z nich przebywa tu już od około 5 lat — być może przysługuje im już prawo do złożenia wniosku o obywatelstwo. Niestety z powodu powszechnych błędnych informacji krążących w społeczności arabskiej wiele osób nie jest świadomych, że takie prawo im przysługuje, i traci szansę na uzyskanie obywatelstwa tureckiego.

aljazeera

Poniżej omawiamy najczęstszy błąd powszechnie spotykany w tej społeczności oraz wyjaśniamy kluczowe aspekty prawne i wymogi formalne związane ze złożeniem wniosku o obywatelstwo tureckie w trybie zwykłym.

Brak gwarancji!

Przede wszystkim należy podkreślić, że spełnienie wszystkich ustawowych wymogów dotyczących nabycia obywatelstwa tureckiego w trybie zwykłym nie oznacza automatycznie, że wnioskodawcy to obywatelstwo przysługuje. Ostateczna decyzja zawsze należy do właściwych władz tureckich.

W praktyce jednak, o ile nie zachodzą przesłanki związane z bezpieczeństwem państwa lub porządkiem publicznym, wnioski tego rodzaju są z reguły rozpatrywane pozytywnie.

Ogólne warunki:

Zgodnie z art. 11 tureckiej Ustawy o obywatelstwie (Türk Vatandaşlığı Kanunu — TVK) wnioskodawca musi spełnić następujące warunki:

Posiadanie zdolności do czynności prawnych — odpowiedni wiek i pełnia zdolności umysłowej.

Pierwszy wymóg dotyczący wieku i pełni zdolności umysłowej jest precyzyjnie określony w tureckim Kodeksie cywilnym (Türk Medeni Kanunu — TMK).

Udokumentowanie zamiaru osiedlenia się w Turcji.

Ustawa nie definiuje wprost, w jaki sposób należy wykazać zamiar osiedlenia się na terytorium Turcji. W praktyce przyjmuje się, że może to być m.in. przeniesienie firmy do Turcji, zakup nieruchomości (akt własności — TAPU), złożenie wniosku dla całej rodziny, ukończenie edukacji w Turcji lub posiadanie bliskich krewnych, którzy jako pierwsi uzyskali obywatelstwo tureckie.

Warunek zamieszkania w Turcji jest źródłem wielu nieporozumień. Zgodnie z TVK wymóg „legalnego i nieprzerywanego pobytu w Turcji przez 5 lat” oznacza, że wnioskodawca przez pięć lat posiadał ważne zezwolenie na pobyt (karta pobytu) i nieprzerwanie mieszkał w Turcji — a ponadto musi posiadać ważne zezwolenie na pobyt w chwili składania wniosku o obywatelstwo.

Nieskazitelna reputacja moralna.

Władze mają prawo dokonać oceny w tym zakresie. Generalnie za okoliczności wykluczające nieskazitelną reputację uznaje się w szczególności powiązania z prostytucją lub przemytem narkotyków.

Wystarczająca znajomość języka tureckiego.

Władze nie wymagają biegłości w języku tureckim — oczekują jedynie poziomu umożliwiającego normalne funkcjonowanie w Turcji. Znajomość języka jest weryfikowana podczas rozmowy kwalifikacyjnej, na którą wzywany jest wnioskodawca.

Posiadanie stabilnego dochodu lub zatrudnienia wystarczającego do utrzymania siebie i ewentualnych osób będących na utrzymaniu wnioskodawcy.

Jeśli wnioskodawca posiada zezwolenie na pracę w Turcji lub prowadzi własną działalność gospodarczą, władze zazwyczaj nie wymagają dodatkowych dokumentów — choć dołączenie wyciągów bankowych potwierdzających środki na koncie może wzmocnić wniosek. Jeżeli stały dochód pochodzi z działalności prowadzonej poza Turcją, konieczne będzie przedstawienie dokumentacji bankowej. W przypadku braku zezwolenia na pracę, własnej działalności lub udokumentowanego dochodu, władze mogą zażądać pisemnego poręczenia od obywatela tureckiego.

Brak zakaźnej choroby stanowiącej zagrożenie dla zdrowia publicznego.

Warunek ten dotyczy wyłącznie chorób zakaźnych zagrażających zdrowiu publicznemu — nie jakichkolwiek schorzeń. Jest weryfikowany na podstawie kompleksowego zaświadczenia lekarskiego, które musi zostać wystawione przez turecki szpital publiczny, a nie przez placówkę prywatną ani zagraniczną.

Brak zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego i porządku publicznego; brak obciążającej kartoteki kryminalnej ani toczącego się postępowania karnego.

Zaświadczenie o niekaralności można uzyskać w Turcji za pośrednictwem rządowego portalu e-Devlet.

Legalny i nieprzerwany pobyt w Turcji przez 5 lat bezpośrednio poprzedzających datę złożenia wniosku.

Ten warunek budzi najwięcej wątpliwości:

Wymóg dotyczący zamieszkania w Turcji jest dla wielu cudzoziemców niejasny. TVK precyzuje, że „legalny i nieprzerwany pobyt w Turcji przez 5 lat” oznacza posiadanie ważnego zezwolenia na pobyt przez cały ten okres, przy czym wnioskodawca musi dysponować ważnym zezwoleniem na pobyt również w dniu złożenia wniosku o obywatelstwo.

Należy zaznaczyć, że z listy tytułów pobytowych uprawniających do spełnienia tego wymogu wyłączone są: wizy krótkoterminowe (turystyczne, lecznicze, pracownicze), pobyty dyplomatyczne oraz pobyty na podstawie azylu. Istnieje jednak ważny wyjątek dotyczący turystycznej karty pobytu.

Wcześniejsze zezwolenia na pobyt (z wyjątkiem turystycznej karty pobytu) mogą być brane pod uwagę, jeśli wnioskodawca w ostatnim roku pięcioletniego okresu uzyska inny tytuł pobytowy — np. zezwolenie na pracę lub krótkoterminowe zezwolenie na pobyt oparte na prawie własności nieruchomości. Oznacza to, że turystyczna karta pobytu nigdy nie jest zaliczana samodzielnie! Jednak wszystkie pozostałe rodzaje pobytu krótkoterminowego mogą być uwzględnione, jeśli spełnione są odpowiednie warunki.

Wbrew twierdzeniom spotykanym w różnych źródłach, dozwolony łączny czas nieobecności w Turcji w ciągu pięciu lat wynosi 12 miesięcy — nie 6 miesięcy, jak się niekiedy błędnie podaje.

Przepis ten przewiduje pewne wyjątki związane z poważnymi problemami zdrowotnymi.

Wyjaśnijmy ten warunek na przykładzie:

Załóżmy, że cudzoziemiec zamieszkały w Turcji legitymuje się następującymi tytułami pobytu, które łącznie obejmują okres ponad 5 lat:

Zezwolenie na pracę: od 15.02.2014 do 07.02.2018.

Krótkoterminowe zezwolenie na pobyt (specjalne 6-miesięczne zezwolenie przyznawane absolwentom tureckich uczelni): od 20.09.2018 do 11.03.2019.

Zezwolenie na pracę: od 18.01.2019 do 17.02.2020.

Przy założeniu, że w tym okresie łączna nieobecność w Turcji nie przekroczyła 12 miesięcy, taka osoba nabywa prawo do złożenia wniosku o obywatelstwo tureckie w trybie zwykłym od dnia 15.02.2019, ponieważ:

Upłynęło dokładnie 5 lat ciągłego legalnego pobytu.

W przewidywanym momencie złożenia wniosku wnioskodawca posiada ważne zezwolenie na pobyt (zezwolenie na pracę).

Samo zezwolenie na pracę zazwyczaj nie jest wystarczające — liczy się jednak wtedy, gdy jest poprzedzone lub uzupełnione innym ważnym tytułem pobytowym, jak w omówionym przykładzie.

• Ważne wyjaśnienie:

A co jeśli wnioskodawca przez część tego okresu posiadał jedynie turystyczną kartę pobytu? Czy to przekreśla szansę na złożenie wniosku o obywatelstwo? Niekoniecznie. Gdyby po turystycznej karcie pobytu wnioskodawca uzyskał zezwolenie na pracę, okres pobytu turystycznego nie byłby po prostu pomijany — byłby traktowany jako przerwa w pobycie i zaliczany do dopuszczalnego 12-miesięcznego okresu nieobecności. Oznacza to, że jeśli turystyczna karta pobytu obejmowała 6 miesięcy, a łączna nieobecność wnioskodawcy za granicą nie przekroczyła kolejnych 6 miesięcy, wniosek o obywatelstwo pozostaje możliwy do złożenia — mimo posiadania turystycznej karty pobytu.

Podsumowując: praca z dokumentacją formalna może być skomplikowana, a cały proces rozpatrywania wniosku może trwać nawet półtora roku. Z tych względów zdecydowanie zalecamy skorzystanie z pomocy doświadczonego adwokata i zasięgnięcie profesjonalnej porady prawnej.