Rozwód za porozumieniem stron w Turcji
Rozwód za porozumieniem stron (Anlaşmalı boşanma) to tryb, w którym małżonkowie uzgadniają wcześniej wszystkie kwestie sporne — alimenty, władzę rodzicielską nad dziećmi oraz podział majątku — i wspólnie składają pozew o rozwód. Postępowanie kończy się zazwyczaj na jednej rozprawie. Warunki: małżeństwo musi trwać co najmniej rok, strony muszą podpisać pisemne porozumienie oraz oboje stawić się osobiście przed sądem.
Pary mieszkające za granicą napotykają tutaj istotną przeszkodę prawną — standardowy tryb rozwodu za porozumieniem stron jest dla nich niedostępny. Istnieje jednak skuteczne obejście: sprawa jest formalnie wnoszona jako rozwód z orzekaniem o winie (Çekişmeli boşanma), obie strony reprezentują odrębni adwokaci działający na podstawie pełnomocnictwa, a postępowanie i tak kończy się na jednej rozprawie.
1. Czym jest rozwód za porozumieniem stron?
Rozwód za porozumieniem stron to tryb, w którym małżonkowie wspólnie uzgadniają wszystkie finansowe, społeczne i prawne konsekwencje rozstania — alimenty, podział majątku, władzę rodzicielską — a sąd wydaje wyrok zazwyczaj już na pierwszej rozprawie. Jest to zarazem najszybszy i najtańszy sposób na zakończenie małżeństwa w Turcji.
Ministerstwo Sprawiedliwości zakłada docelowy czas rozpatrzenia sprawy wynoszący 40 dni. W praktyce w Alanyi i okolicach sprawy uprawomocniają się zwykle w ciągu 1–1,5 miesiąca.
2. Warunki rozwodu za porozumieniem stron — zestawienie
| Warunek | Opis |
|---|---|
| Staż małżeński | Małżeństwo musi trwać co najmniej 1 rok. (Jeśli ten warunek nie jest spełniony, można złożyć pozew z innej podstawy prawnej.) |
| Pełne porozumienie | Strony muszą uzgodnić wszystkie kwestie: alimenty, władzę rodzicielską, podział majątku, odszkodowanie. |
| Pisemna umowa | Uzgodnienia muszą zostać spisane jako Protokół rozwodu za porozumieniem stron (Anlaşmalı Boşanma Protokolü). |
| Osobiste stawiennictwo | Oboje małżonkowie muszą zjawić się na rozprawie osobiście. |
| Zatwierdzenie przez sędziego | Sędzia analizuje protokół i — jeśli uzna go za zgodny z interesem stron, a przede wszystkim z dobrem dzieci — orzeka rozwód. |
3. Przebieg postępowania krok po kroku
Krok 1 — Negocjacje:
Małżonkowie uzgadniają wszystkie sporne kwestie: władzę rodzicielską, alimenty, podział majątku, rozliczenie biżuterii i ewentualne odszkodowanie. Im sprawniej przebiegną negocjacje, tym szybciej zakończy się całe postępowanie.
Krok 2 — Sporządzenie protokołu:
Uzgodnione warunki adwokat przekształca w formalny protokół, który stanowi podstawę sprawy. Dokument musi być kompletny i precyzyjny — braki lub błędy mogą skutkować odrzuceniem przez sąd. Dlatego warto powierzyć jego przygotowanie doświadczonemu adwokatowi.
Krok 3 — Złożenie pozwu i opłaty sądowe:
Pozew wraz z protokołem składa się w Sądzie Rodzinnym w Alanyi (Alanya Aile Mahkemesi) lub innym sądzie właściwym miejscowo. Na tym etapie uiszcza się opłaty sądowe i zaliczkę na koszty postępowania.
Krok 4 — Rozprawa:
W wyznaczonym terminie obie strony stawiają się przed sądem. Sędzia wysłuchuje małżonków, odczytuje protokół i sprawdza jego zgodność z przepisami zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. Jeśli wszystko jest w porządku, wydaje wyrok rozwodowy.
Krok 5 — Uprawomocnienie wyroku:
Uzasadnienie wyroku (Karar) jest doręczane stronom. Jeśli żadna ze stron nie złoży apelacji (istinaf), wyrok uprawomocnia się po 15 dniach. Złożenie przez obie strony oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do apelacji pozwala skrócić ten termin.
4. Aktualne koszty na rok 2026
| Pozycja kosztowa | Szacunkowa kwota |
|---|---|
| Honorarium adwokackie (wg zaleceń Izby Adwokackiej w Antalyi) | ~75 000 TL + VAT |
| Opłata sądowa za złożenie pozwu | 732 TL |
| Pozostałe koszty sądowe (doręczenia, korespondencja, zaliczka na koszty) | 6 500–8 000 TL |
| Łączny szacunkowy koszt | ~85 000 TL (ok. 6 700 zł — orientacyjnie, kurs zmienia się na bieżąco), wliczając honorarium adwokackie |
Uwaga: podane kwoty mają charakter orientacyjny i mogą się różnić w zależności od specyfiki sprawy. Prosimy o kontakt w celu uzyskania aktualnej wyceny.
5. Zakres świadczonych usług prawnych
- Przygotowanie kompletnego i zgodnego z prawem protokołu rozwodu za porozumieniem stron,
- Sporządzenie pozwu i złożenie go w sądzie,
- Reprezentacja na rozprawie oraz obrona interesów klienta,
- Przeprowadzenie wszelkich czynności prawnych niezbędnych do uprawomocnienia wyroku,
- Indywidualne rozwiązania dla klientów zamieszkałych za granicą,
- Praktyczna znajomość sądów w Alanyi, Antalyi i okolicach.
Naszym celem jest przeprowadzenie Państwa przez cały proces w sposób możliwie bezstresowy i przejrzysty.
6. Najczęściej zadawane pytania
Najczęściej zadawane pytania
Tutaj znajdziesz odpowiedzi na swoje pytania
Rozwód dla par mieszkających za granicą
Pary mieszkające poza Turcją mogą uzyskać rozwód bez przyjazdu do kraju i bez konieczności odczekania roku od zawarcia małżeństwa — i to nawet na jednej rozprawie. Nie jest to jednak możliwe w standardowym trybie rozwodu za porozumieniem stron.
Poniżej wyjaśniamy, jak to działa i na jakiej podstawie prawnej.
1. Dlaczego standardowy tryb nie wchodzi w grę?
Zgodnie z tureckim Kodeksem cywilnym (Türk Medeni Kanunu — TMK, art. 166/3) bezpośrednie złożenie pozwu w trybie rozwodu za porozumieniem stron wymaga spełnienia dwóch bezwzględnych warunków:
- Małżeństwo musi trwać co najmniej 1 rok.
- Oboje małżonkowie muszą osobiście stawić się na rozprawie i złożyć przed sędzią oświadczenie o woli rozwiązania małżeństwa.
Gdy warunki te nie są spełnione, konieczne jest zastosowanie innej strategii procesowej.
2. Rozwiązanie: postępowanie formalnie sporne, faktycznie ugodowe
Stosowana w takich przypadkach strategia prawna polega na formalnym złożeniu pozwu jako pozew o rozwód z orzekaniem o winie (np. na podstawie TMK art. 166/1 — trwały rozkład pożycia małżeńskiego), przy jednoczesnym prowadzeniu postępowania w sposób w pełni uzgodniony przez obie strony, za pośrednictwem ich adwokatów.
Procedura przebiega następująco:
- Odrębne pełnomocnictwa dla dwóch adwokatów: Każdy z małżonków udziela osobnemu adwokatowi w Turcji szczególnego pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy rozwodowej ze zdjęciem (pełnomocnictwo). Pełnomocnictwo można sporządzić w tureckim konsulacie w kraju zamieszkania lub u miejscowego notariusza — w tym drugim przypadku dokument musi być opatrzony apostille. Ze względu na konflikt interesów jeden adwokat nie może reprezentować obu stron jednocześnie.
- Wniesienie pozwu o rozwód z orzekaniem o winie: Adwokat powoda wnosi pozew, powołując się na trwały rozkład pożycia małżeńskiego. W pozwie celowo nie zgłasza się żadnych roszczeń majątkowych — o alimenty, odszkodowanie ani przedmioty majątkowe.
- Uznanie powództwa i zrzeczenie się terminów procesowych: Adwokat pozwanego składa do sądu pismo procesowe, w którym uznaje powództwo i wyraża zgodę na orzeczenie rozwodu. Jednocześnie oświadcza, że obie strony zrzekają się ustawowych terminów na odpowiedź, etapów dowodowych i doręczeń — co znacząco przyspiesza zakończenie sprawy.
- Brak wymogu osobistego stawiennictwa: Ponieważ sprawa jest formalnie prowadzona jako postępowanie sporne (Rozwód z orzekaniem o winie), przepis wymagający osobistej obecności małżonków — obowiązujący wyłącznie w trybie rozwodu za porozumieniem stron — nie ma tutaj zastosowania. Strony reprezentują wyłącznie ich adwokaci działający na podstawie pełnomocnictwa.
3. Jak dochodzi do orzeczenia rozwodu na jednej rozprawie?
Na wstępnym posiedzeniu sąd odnotowuje w protokole twierdzenia adwokata powoda oraz oświadczenie adwokata pozwanego o uznaniu powództwa. Ponieważ między stronami nie ma żadnego sporu do rozstrzygnięcia, sędzia wydaje wyrok rozwodowy już na pierwszej rozprawie.
Uprawomocnienie wyroku: Bezpośrednio po wydaniu wyroku adwokaci obu stron składają do sądu oświadczenia, że zrzekają się doręczenia uzasadnienia oraz prawa do apelacji (istinaf). Dzięki temu proces, który normalnie mógłby trwać miesiącami, kończy się w ciągu kilku dni — a wyrok zostaje wpisany do rejestrów stanu cywilnego.
7. Podsumowanie i kontakt
Rozwód za porozumieniem stron to najczęściej wybierany sposób rozwiązania małżeństwa w Turcji — ze względu na szybkość i stosunkowo niskie koszty. Jednak na każdym etapie postępowania należy działać rozważnie, aby nie utracić swoich praw.
Niniejszy artykuł ma wyłącznie charakter informacyjny. W konkretnej sprawie prosimy o kontakt z adwokatem.
